Weblog

Zondagmiddag in Kinshasa 2 – Wewa en Pont Gabi

Op weg in de auto op de drukke weg naar onze bestemming is er ruim voldoende gelegenheid om verhalen te vertellen, en wat is er passender als thema dan bijna-dood-ervaringen? Niet die waarover mijn buurvrouw Tineke Verwij een boek heeft gemaakt, maar verkeersongelukken waarbij de verteller op een haar na de dood zou hebben gevonden.
“Mieke, echt waar, er vallen hier in Kinshasa meer doden in het verkeer dan door aids.”
Ik was er al bang voor. Koud tien minuten nadat ik zaterdagavond op mijn logeeradres was afgezet met de auto, is op dat laatste stukje traject dat wij net hadden afgelegd een bus “omgevallen”- 4 doden.
Vanmorgen, terwijl ik vertederd zat te kijken naar twee peutertjes die hand in hand het paadje tegenover ons uitkwamen, vloog een Wewa voorbij, rakelings net niet over een van de kindjes heen. Die jongens op hun motorfietsjes hebben een gat in de markt ontdekt en doen taxivervoer, zigzaggend tussen alle auto’s door en brengen de klant tot in de kleinste zanderige paadjes in achterafbuurtjes.

 “Mieke, hier op deze plek, op Pont Ngabi, liet ik bijna het leven, als God het niet verhoed had.” En zo volgt een fraai opgediend bloedstollend verhaal dat (door mij aanzienlijk bekort weergegeven) als volgt gaat:

“Precies hier, er was een kleine opstopping en wij zaten vlak bij een vrachtwagen met een container erop. We hadden al gezien dat de deur achterin bij elke stop een beetje opengedaan werd door een paar jongens die daarbinnen kennelijk wel wat frisse lucht nodig hadden. Als de vrachtwagen weer optrok, trokken ze de deur dicht aan een touw. Maar ineens glipte blijkbaar het touw uit hun handen en de deur sloeg helemaal open, Mieke!! zo tegen het portier hier naast me!! ……Als het geen jeep was geweest, had ik al het glas van de ruit in mijn hoofd gekregen!!! Enfin, in een reflex schoot ik op die jongens af om ze een ongelooflijk pak rammel te geven. Maar toen ik een eerste uithaal zou geven, zag ik dat het net zulke jongens waren als die na schooltijd met onze kinderen thuis komen om te spelen. Toen kon ik ze niet meer slaan.”

Maar wat deden die knulletjes dan achterin die vrachtwagen?
Wel, ze hadden de hele dag helpen lossen op de markt Gambela om een paar franken te verdienen en hadden een lift terug naar huis gevraagd. In de cabine was geen plaats voor hen, en dus moesten ze in die snikhete ruimte achterin, als ze beslist niet nog uren wilden lopen naar huis.

Zondagmiddag in Kinshasa 1. - Sac à blé

Zomaar thuis blijven op een zondagmiddag? Geen sprake van! Arme mensen die geen wagen heben, en ook geen geld voor een vervoersbewijs. Die zijn veroordeeld tot lange uren eindeloze verveling.
Maar wij hebben gelukkig een auto tot onze beschikking, dus...daar gaan we! Richting oost-Kinshasa. Maar wel enkele uren later dan de bedoeling was. De reden  wordt me uitgelegd als we al rijden. De benzinestations leverden vanmorgen geen brandstoffen. De overheid staat hun niet toe de prijs aan de pomp aan te passen aan de inkoopprijs, die al een tijdje is gestegen.
Dit was een van die onverwachte problemen waardoor je plannen hier vaak worden gedwarsboomd. En ook nu weer hoor ik pas wat er aan de hand was, als er al een oplossing is gevonden. En zoals gezegd: we rijden! L. en Z. hebben gezorgd voor een litertje of tien. Niet de moeite waard om er veel woorden aan te wijden. "Gewoon, bij de kadafi's."
O, ik begrijp het al! "Bij Sac à blé?"
Ze knikken,
Ik zie in gedachten de vrolijke snuiter die me gisteren de hand drukte door de omlaag gedraaide ruit van het achterportier. "Goed dat u er bent, Madame Mieke, we zien dat de president zijn baard heeft afgeschoren, omdat hij u verwachtte. Veel netter zo!" 
Als we onder veel gelach doorrijden met onze auto vol vrolijke mensen, hoor ik dat eigenlijk niemand weet waarom hij zo heet: Sac à blé. Of welke verbasterde naam eronder schuil gaat.
Nog minuten lang draaien alle opmerkingen om die ene kwestie: hoe kan iemand toch zo'n vreemde naam dragen, Sac à blé (zak graan)
En zo rijden we opgewekt richting oost-Kinshasa.

Beste mensen,

Op de valreep, want ik vertrek nu echt naar Kinshasa.

Voor Pasen hoop ik weer terug te zijn. Het is veel later geworden dan de bedoeling was. Maar wegens de veiligheid werd het steeds een beetje opgeschoven. Ik was afhankelijk van de “goedkeuring” van pasteur Tshisumpa, die voor de Uitnodiging zorgt. Die Uitnodiging ( gelegaliseerd in Kinshasa ) is weer nodig om een visum te krijgen. Hij vond het nu wel kunnen, qua veiligheid, voor zover je dat kan voorzien natuurlijk.

Veel nieuwe eisen van de Congolese autoriteiten om een visum te kunnen krijgen.  

Als het een beetje wil met de elektriciteit nu en dan, en andere voorwaarden van praktische aard, kan ik op mijn Blog nieuwe impressies schrijven. 

Ik ben een beetje bezorgd over wat ik zal aantreffen.             Het bestaan van de mensen lijkt me zeer moeilijk geworden, en dat van nabij mee te maken….  Al kan ik daar niets aan veranderen, dan is toch een bezoek juist een teken van medeleven. Dus dat meeleven tonen, dat is belangrijk. Ik hoop terug te komen met veel beelden

Voor Mikondo scholing en de algehele sociale en politieke context hoop ik meer inzicht te krijgen, met concrete gegevens. En te bespreken hoe en waar lokaal samenwerking en zelfvoorziening gevonden kan worden.

De communicatie tussen ons in Nederland en de mensen daar is vaak zo moeilijk, ook al hebben we telefoon en internet, en met alle goede wil van beide kanten. Er is daar veel dat het werk zeer bemoeilijkt (slechte infrastructuur, ziekte, ernstige ongelukken, mensen uit de directe omgeving die overlijden en waar je als naaste buren, familie, vrienden, collega’s weer bij betrokken bent; veel diefstal en pressie van overheidsagenten – kost allemaal enorm veel tijd en aandacht) Als ik zelf ervaar hoe die problemen liggen, zal het wel weer grote indruk op me maken hoe de mensen met enorme creativiteit en vastberadenheid de problemen het hoofd weten te bieden.

Voor de mensenrechtenkwesties zal ik proberen het netwerk te versterken en uit te breiden en een enkel onderzoekje ter plekke gedaan te krijgen. Veel gebeurt er zonder dat je er een spoor van vindt in media of rapporten. Mensenrechtenactivisten zijn veelal te bedreigd of te ontmoedigd om nog schendingen te rapporteren. En zo voltrekt zich ongeziene verergering van de dictatuur. Ik kan het niet riskeren te gaan spreken met mensen die in de negatieve belangstelling staan, wat me behoorlijk hindert.

Hartelijke groet,

Mieke Rang  

Op kort termijn willen wij de kapotte en verouderde computers en printers vervangen en daardoor bereiken dat de studenten en scholieren hun scripties en rapporten weer kunnen maken en printen voor de lessen die zij volgen.

Op langere termijn: op dit moment zijn er honderden scholieren en studenten voor wie geen alternatief adres voor handen is waar zij gebruik kunnen maken van computers en printers. Zodra er nieuwe computers en printers aangeschaft zijn is dit probleem opgelost. De gebruikers betalen altijd een kleine bijdrage die de conciërge bijhoudt waarmee het project geld genereert voor de schoolkosten. De Staat doet niets om behoorlijke onderwijsvoorzieningen te bieden voor deze scholieren.